Thứ Bảy, Tháng Mười Một 27, 2021
Trang chủTin TứcTài chínhKỷ luật “sắt” ngân sách…nhưng thực hiện hời hợt

Kỷ luật “sắt” ngân sách…nhưng thực hiện hời hợt

Kỷ luật “sắt” ngân sách…nhưng thực hiện hời hợt

Ông Lưu Bình Nhưỡng, Phó trưởng ban Dân nguyện của Ủy ban Thường vụ Quốc hội: kỷ luật ngân sách và tài chính là kỷ luật sắt, ko thể thực hiện hời hợt và phát sinh cơ chế xin cho…

vietstock s ky luat sat ngan sach8230nhung thuc hien hoi hot 20210617084842

Ảnh minh họa

Chỉ số công khai ngân sách Bộ, cơ quan Trung ương (MOBI) năm 2020 vừa được công bố ngày 16/6. Đây là năm thứ 3 chỉ số MOBI được Liên minh Minh bạch Ngân sách (BTAP) chủ trì xây dựng , hai tổ chức thành viên của Liên minh, là Trung tâm Lớn mạnh và Hội nhập (CDI) và Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) thực hiện, sở hữu sự tài trợ của Tổ chức Oxfam tại Việt Nam

Nhiều chuyên gia tỏ ra thất vọng vì sự cải thiện mức độ công khai, minh bạch ngân sách của những Bộ, cơ quan Trung ương qua 2 năm sắp như dậm chân tại chỗ, lúc điểm MOBI 2020 đạt 21,64 điểm, tương đương sở hữu điểm trung bình MOBI 2019.

NHIỀU BỘ, NGÀNH CHƯA THỰC HIỆN NGHIÊM LUẬT NGÂN SÁCH

MOBI 2020 đánh giá mức độ công khai ngân sách của 44 Bộ, cơ quan Trung ương, trong ấy có 38 Bộ, cơ quan Trung ương là đơn vị dự toán và 6 cơ quan, tổ chức Trung ương được Ngân sách Nhà nước hỗ trợ.

Theo kết quả khảo sát MOBI 2020, vẫn còn nhiều đơn vị chưa công khai hoặc chưa công khai hầu hết, chưa đáp ứng đề nghị theo quy định của Luật Ngân sách Nhà nước Nhà nước năm 2015, Thông tư 61/2017/TT-BTC ngày 15/6/2017 và Thông tư 90/2018/TT-BTC ngày 28/9/2018.

Trong ấy, Bộ Tài chính có thứ hạng cao nhất sở hữu 66,63 điểm quy đổi, xếp hạng công khai ở mức tương đối hầu hết. Xếp thứ hai, là Bộ Tư pháp sở hữu 48,41 điểm quy đổi.

Có 34/44 Bộ, cơ quan Trung ương có điểm công khai ngân sách. Còn lại, 10 Bộ, cơ quan Trung ương ko có tên trong bảng xếp hạng MOBI 2020, đồng nghĩa sở hữu việc những cơ quan này ko có thư mục công khai ngân sách và ko công khai những tài liệu ngân sách trên cổng thông tin điện tử của đơn vị tại thời điểm khảo sát.

vietstock s ky luat sat ngan sach8230nhung thuc hien hoi hot 20210617084844

Chỉ số công khai ngân sách Bộ, cơ quan Trung ương (MOBI) năm 2020

PGS.TS Vũ Sỹ Cường, chuyên gia Tài chính công, đại diện nhóm nghiên cứu cho rằng “những Bộ, cơ quan trung ương chiếm tới 50% tổng chi ngân sách nhà nước. Đây là số tiền ko nhỏ trong 1,65 triệu tỷ dự toán ngân sách, chẳng hạn năm 2021.

“Mọi tỉnh rất hợp tác, cầu thị và phấn đấu để cải thiện chỉ số này, trong lúc ấy, những cơ quan nhận ngân sách từ cấp trung ương lại ko đạt được điều này. Cụ thể, Bộ Tài chính và Bộ Tư pháp có điểm số chưa cao, những cơ quan khác điểm rất thấp. Những cơ quan khác ko một chút tuân thủ, dường như thể hiện ko biết về những quy định này. Chúng tôi lấy làm lạ! Dường như chân đèn lại là nơi tối nhất trong quầng sáng toả ra”.

Ông Nguyễn Đức Thành, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Chiến lược Việt Nam (VESS)

Sự cải thiện công khai minh bạch cấp trung ương là thất vọng, lúc điểm 2020 vẫn điểm giống điểm 2019. Cơ quan cao nhất là Bộ Tài chính được 66,63 điểm, mới qua mức điểm sàn, trên 50 điểm, nhưng vẫn chưa được điểm A. Trường hợp so sánh sở hữu chỉ số công khai ngân sách cấp tỉnh, rất nhiều tỉnh đạt điểm số rất cao”.

Đồng ý quan điểm trên, bà Nguyễn Thu Hương, Quản lý cấp cao Chương trình Quản trị tốt, Tổ chức Oxfam tại Việt Nam nhìn nhận, lúc công khai, minh bạch về ngân sách, Việt Nam có thể dễ dàng tham gia thị trường vốn quốc tế, tiếp cận nguồn vốn đầu tư và những khoản vay, tăng uy tín trên thị trường quốc tế cũng như đối tác tăng trưởng.

Tuy nhiên, qua 3 năm, kết quả hầu như ko có sự thay đổi, cải thiện trong việc công khai ngân sách minh bạch tại những Bộ và ngân sách trung ương. Ko có cơ quan cấp Bộ, cơ quan trung ương công khai hầu hết tài liệu và thông tin về ngân sách. Chỉ có 1 Bộ công khai tương đối hầu hết. Điều ấy cho thấy, những Bộ và cơ quan trung ương ít công khai minh bạch ngân sách hơn là ở địa phương và cấp tỉnh. Đây là một câu hỏi lớn?

“Điều này cho thấy việc chấp hành, thực thi Luật Ngân sách Nhà nước Nhà nước 2015 tại những Bộ và cơ quan trung ương thấp hơn rất nhiều so sở hữu những tỉnh. Nên chăng vì Luật Ngân sách Nhà nước Nhà nước 2015 chưa quy định chế tài, xử lý lúc những đơn vị dử dụng ngân sách, nhưng ko công khai, minh bạch ngân sách”, bà Hương đặt câu hỏi

17 BỘ, CƠ QUAN TRUNG ƯƠNG “GIẤU GIẾM” MỌI THÔNG TIN

Báo cáo cũng chỉ rõ 5 tiêu chí chính của chỉ số MOBI, là tính sẵn có, tính kịp thời, tính hầu hết, tính thuận tiện và tính liên tục của 6 loại tài liệu bắt buộc bắt buộc công khai theo Luật Ngân sách Nhà nước Nhà nước năm 2015.

Mọi Bộ, cơ quan trung ương chiếm tới 50% tổng chi ngân sách nhà nước. Đây là số tiền ko nhỏ trong 1,65 triệu tỷ dự toán ngân sách, chẳng hạn năm 2021. Tuy nhiên, sự cải thiện công khai minh bạch cấp trung ương là thất vọng. 

Về tính sẵn có, có 27/44 cơ quan trong kỳ khảo sát MOBI 2020 công khai ít nhất 1 tài liệu ngân sách, chiếm 61,36%, tăng 3 đơn vị so sở hữu kỳ khảo sát 2019.

Về tính kịp thời, kết quả kỳ khảo sát MOBI 2020 cho thấy những Bộ, cơ quan Trung ương chưa công khai kịp thời những tài liệu ngân sách theo quy định. Trong số 19 đơn vị có công bố tài liệu về Dự toán ngân sách năm 2021, chỉ có 6 đơn vị công bố đúng thời hạn theo quy định là trong vòng 15 ngày nhắc từ ngày 31/12/2020.

Đối sở hữu tài liệu về Quyết toán ngân sách năm 2019, có 9/16 đơn vị có công khai thông tin công bố đúng thời hạn theo quy định. Mọi tài liệu còn lại gồm Báo cáo tình hình thực hiện ngân sách đơn vị quý 1, 6 tháng, 9 tháng và cả năm 2020 chỉ được công khai đúng hạn bởi lần lượt 4, 4 và 3 đơn vị. Ko có đơn vị nào công khai đúng hạn báo cáo tình hình thực hiện ngân sách cả năm 2020.

Về tính thuận tiện, kết quả khảo sát MOBI 2020 cho thấy có 32/44 đơn vị có điểm về tính thuận tiện, tương đương sở hữu 72,72%, tăng 5 đơn vị so sở hữu khảo sát MOBI 2019.

Về tính hầu hết, kết quả khảo sát MOBI 2020 cho thấy, những tài liệu ngân sách được công khai chưa hầu hết nội dung theo quy định tại Thông tư 90/2018/TT-BTC, còn thiếu báo cáo thuyết minh hoặc ko hầu hết nội dung của những bảng biểu. Trong số 27 đơn vị có công khai ít nhất một trong sáu tài liệu ngân sách, Bộ Tài chính và Bộ Tư pháp vẫn là hai đơn vị dẫn đầu về tính hầu hết của những tài liệu ngân sách. Xếp ở vị trí thứ ba là Bảo hiểm xã hội Việt Nam sở hữu 20,93 điểm quy đổi.

ĐỀ XUẤT QUỐC HỘI BỔ SUNG CHẾ TÀI

Trước báo cáo chỉ số công khai ngân sách MOBI 2020, TS. Nguyễn Minh Tân, Phó Vụ trưởng Vụ Tài chính ngân sách, Ủy ban Tài chính Ngân sách, Văn phòng Quốc hội thừa nhận “có những điểm sáng, điểm tối trong công khai ngân sách Bộ, cơ quan trung ương. Có những điểm tiến bộ, nhưng có những điểm đi ngang, hoặc chưa đạt đề nghị”. Có những cơ quan chưa công khai ngân sách, cần chỉ rõ nguyên nhân vì sao ko công khai, do nhận thức hay có vấn đề gì.

Ko kể ra, quản lý ngân sách của Bộ là theo ngành, trong lúc ấy, ngân sách địa phương quản lý theo lãnh thổ. Chính vì vậy, quản lý giữa ngành và lãnh thổ bắt buộc có sự phối hợp.

Chẳng hạn, Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ quản lý ngân sách của Bộ, chỉ chiếm khoảng vài phần trăm trong tổng số ngân sách dành cho lĩnh vực này. Có nhiều địa phương cũng chi cho dạy nghề. Những Bộ khác như Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Lớn mạnh nông thôn, Bộ Công thương có trường đào tạo, nên cũng quản lý ngân sách về giáo dục. Như vậy, công khai ngân sách về giáo dục đào tạo chỉ nhắc tới Bộ là chưa đủ. Ông Tân cho rằng, bắt buộc tính toán đảm bảo hầu hết những chỉ tiêu công khai ngân sách trong ngành, lĩnh vực gắn sở hữu chi tiết lãnh thổ.

Đề xuất những giải pháp để cải thiện chỉ số công khai ngân sách MOBI trong những năm tiếp theo, đại diện nhóm nghiên cứu, ông Vũ Sỹ Cường nêu rõ, cần công khai kịp thời, hầu hết nội dung những loại tài liệu ngân sách như quy định. Mọi tài liệu ngân sách được công khai kèm theo quyết định công bố công khai thông tin của cơ quan có thẩm quyền. Đồng thời, những Bộ, ngành cần duy trì việc công khai ngân sách liên tục và thường xuyên,

Đối sở hữu Quốc hội, nhóm nghiên cứu đề xuất, Quốc hội có thể cân nhắc bổ sung nội dung giám sát tình hình thực hiện công khai ngân sách của những Bộ, cơ quan Trung ương vào chương trình hoạt động giám sát hàng năm của Uỷ ban Tài chính–Ngân sách của Quốc hội, bao gồm cả giám sát thường xuyên và giám sát chuyên đề.

Quốc hội có thể xem xét hoạt động công khai Ngân sách nhà nước của những Bộ, cơ quan Trung ương như một trong những tiêu chí đánh giá hoạt động của Bộ, cơ quan Trung ương.

Đặc biệt, “Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015 chưa quy định chế tài xử lý lúc những đơn vị dùng ngân sách ko thực hiện công khai ngân sách như quy định tại Điều 15 của Luật. Do vậy, Quốc hội cần xem xét bổ sung chế tài xử lý những vi phạm về thực hiện công khai ngân sách theo quy định của pháp luật”, ông Cường thẳng thắn.

vietstock s ky luat sat ngan sach8230nhung thuc hien hoi hot 20210617084845

Ông Lưu Bình Nhưỡng, Phó Trưởng ban Dân nguyện của Ủy ban Thường vụ Quốc hội

 

Một số cơ quan Trung ương quan trọng cần bắt buộc “nêu gương” lại nằm trong những cơ quan ko chú trọng về công khai tài liệu ngân sách. Điều ấy cho thấy mức độ tuân thủ về công khai ngân sách, tài liệu ngân sách đang là vấn đề tồn tại, hạn chế rất lớn. Việc tăng cường vai trò của Kiểm toán nhà nước và vai trò giám sát của Quốc hội là biện pháp đúng hướng, nhất là cần vai trò thẩm tra báo cáo dự toán, quyết toán của Hội đồng dân tộc, những uỷ ban của Quốc hội trong ấy bắt buộc tăng số phiên giải trình, chất vấn làm rõ nguyên nhân, lý do của tình trạng ko công khai hoặc chậm trễ trong công khai ngân sách”.

 

vietstock s ky luat sat ngan sach8230nhung thuc hien hoi hot 20210617084847

Ông Nguyễn Đức Thành, Giám đốc trung tâm nghiên cứu kinh tế và chiến lược (VESS)

 

“Trong lúc mức độ công khai minh bạch của những tỉnh liên tục được cải thiện, thông qua đánh giá bằng chỉ số POBI hàng năm, thì những cơ quan trung ương lại ko có sự tiến Bộ đáng nhắc nào, dù Luật Ngân sách Nhà nước 2015 đã có hiệu lực từ lâu. Đây là một hiện tượng gây thất vọng, vì những cơ quan trung ương ko nêu được tấm gương xây dựng nhà nước pháp quyền. Đồng thời, thể hiện sự thiếu trách nhiệm giải trình đối sở hữu nhân dân. Quy định rõ ràng hơn về chế tài thông qua những văn bản dưới luật, chỉ là vấn đề về thời gian. Sẽ có sự phán xét, sức ép từ công luận tới những cơ quan này”.

 

#box1623823260321{background-color:#8cd492}

#box1623840953287{background-color:#8cd993}

Ánh Tuyết

Đánh giá bài viết

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

CÁC BÀI VIẾT KHÁC
CHỨNG KHOÁN QUỐC TẾ
CHỨNG KHOÁN VN