Thứ Năm, Tháng Mười Hai 9, 2021
Trang chủChứng khoánDữ nhiều lành ít FOMO

Dữ nhiều lành ít FOMO

Dữ nhiều lành ít FOMO

Từ lóng FOMO (Fear Of Missing Out) sắp đây được nhắc tới nhiều trong lĩnh vực đầu tư tài chính. Sau một thời gian quan sát những người bên cạnh đầu tư và kiếm lời nhanh chóng dễ dàng, tâm lý FOMO sẽ hối thúc một ai ấy gia nhập thị trường.

* Từ bong bóng Biển Nam cho tới Tesla, tâm lý FOMO chưa bao giờ ngủ yên

Là bởi vì lúc khủng hoảng đại dịch Covid-19 xảy ra, thị trường chứng khoán lao dốc chạm đáy vào tuần cuối tháng 3-2020. Nhưng rồi sau ấy thị trường bỏ mặc nền kinh tế, cứ thẳng tiến, hết lập đỉnh này tới đỉnh khác.Mà ko chỉ chứng khoán, những lớp tài sản khác như tiền mã hóa, một số phân khúc bất động sản cũng tăng mạnh.

Nhiều người thấy người khác bên cạnh kiếm tiền nhanh quá, dễ quá thì tự nhiên xuất hiện tâm lý bồn chồn, sợ mình bị bỏ lỡ cơ hội. Phần lớn những người này sẽ nhúng thử một chân, có người may mắn nhưng cũng có người bị sập ổ voi. Nhưng đa số những trường hợp là dữ nhiều lành ít vì thiếu kinh nghiệm: sự tham lam – sợ hãi và ko biết quản trị rủi ro.

Tham lam và sợ hãi

Sau một thời gian quan sát những người bên cạnh đầu tư và kiếm lời nhanh chóng dễ dàng, tâm lý FOMO sẽ hối thúc một ai ấy gia nhập thị trường. Ấy có thể là là một mã chứng khoán, một dự án đất nền hay một loại lan đột biến.

Có những người “may mắn”, việc chỉ một thời gian rất ngắn sau lúc tham gia đã thấy được lợi nhuận sẽ làm cho họ trở nên quá tự tin vào bản thân. Sự quá tự tin này làm cho họ bị say có chiến thắng, chuyển sang một mức độ rủi ro hơn gấp nhiều lần là thay vì thử đầu tư, họ chính thức bỏ nhiều vốn vào đầu tư, thậm chí vay nợ thêm để đầu tư. Dễ nhìn thấy nhất điều này ở số lượng tài khoản đầu tư chứng khoán của nhà đầu tư cá nhân có dùng ký quỹ, nghĩa là vay của công ty chứng khoán để đầu tư nhằm tăng tỷ suất lợi nhuận.

Nhưng quy luật của thị trường là “nóng quá thì mưa”, nghĩa là lúc giá tăng nhanh tới một mức nào ấy thì sẽ có những nhà đầu tư chốt lời, đặc biệt là những nhà đầu tư giỏi. Và lúc tín hiệu chính chốt lời từ những tay lớn được phát ra thì thị trường sẽ xảy ra hiện tượng điều chỉnh, từ nhẹ 5-10% tới nặng là 10-20% sau vài ngày, hay một vài tuần. Có những nhà đầu tư mới, tham gia vì FOMO thì sẽ là những cú sốc lớn giả dụ all-in vào những cổ phiếu bị giảm giá mạnh, hay trong trường hợp dùng đòn bẩy. Chẳng hạn trong trường hợp dùng đòn bẩy x2, cổ phiếu giảm giá 10% thì mức lỗ là hơn 20% vì buộc phải trả thêm lãi vay.

Ví như như trước ấy, thắng được 5-10% trên số vốn nhỏ thì bây giờ lúc bỏ số vốn lớn vào, giá giảm mạnh, nhà đầu tư mới khó mà chịu được cú sốc này. Ví dụ như đầu tư thử 10 triệu đồng, sau một tuần lời được 10%, rồi quyết định bỏ hẳn gấp 10 lần vào đầu tư. Lúc này, giả dụ giảm 5% thì mức lỗ là 5 triệu đồng, gấp 5 lần mức lời trước ấy. Và như vậy, khoản lời trước ấy bị xóa sạch, và bị lỗ thêm.

FOMO ko hoàn toàn xấu, vì có lúc ấy là một cơ hội tốt, nhưng quan trọng là biết đa dạng hóa để bảo vệ rủi ro: giả dụ rủi ro cao thì tỷ trọng thấp, ko tham tới mức dùng đòn bẩy, và tâm lý vững lúc có những đợt điều chỉnh.

Những nhà đầu tư mới thường tâm lý chưa vững, lúc thấy giá giảm mạnh sẽ bị hoảng loạn nên dễ dàng bán tháo theo giá thị trường. Lúc hoảng loạn, ko còn nhớ lại được cổ phiếu nào có chi tiết cơ bản tốt, lý do lúc trước mình chọn cổ phiếu này là gì mà chỉ muốn bán nhanh nhất có thể.

Có nhiều nhà đầu tư có kinh nghiệm, sự tham lam và sợ hãi được tiết chế dựa trên những tính toán và thông tin được phân tích. Chẳng hạn quan sát thấy mức độ tăng tới một độ nóng nhất định, theo những chỉ số riêng của họ, thì họ sẽ chốt bớt lợi nhuận, giữ lại một tỷ lệ để lúc giá có quay đầu thì lợi nhuận mục tiêu ban đầu vẫn đạt được.

Tâm lý chọn vội bán mau, tham lam và sợ hãi mạnh mẽ thường chỉ có ở những nhà đầu tư ngắn hạn, còn đối có những nhà đầu tư dài hạn thì việc lựa chọn sẽ kỹ hơn, và một lúc đã chọn thì họ có mục tiêu dài cho nên những biến động lên xuống trong ngắn hạn ko tác động nhiều tới họ. Có những người đầu tư dài hạn theo phương thức tích lũy trung bình giá, những lần chọn thêm rơi vào thời điểm điều chỉnh lại là cơ hội tốt cho những nhà đầu tư này.

Quản trị rủi ro 

Những nhà đầu tư tham gia thị trường vì FOMO rất dễ bị rơi vào bẫy tích tụ rủi ro, nghĩa là ko đa dạng hóa danh mục của mình. Phần lớn tham gia vì thấy một cái gì ấy tăng rất nhanh, như một số cổ phiếu nhỏ, hay một số đồng tiền mã hóa, hay token. Do ấy, danh mục đầu tư chỉ có một hay vài tài sản, và những tài sản này có mức tăng khủng khiếp trong thời gian vừa qua nhưng mà vốn hóa lại rất khiêm tốn.

Ấy là những cổ phiếu hay tiền mã hóa “meme”, mà mức độ tăng giảm giá trong một ngày có thể lên tới vài chục hay vài trăm phần trăm. Vừa rồi nhất, giới đầu tư tiền mã hóa và chú ý tới blockchain đã sửng sốt có trường hợp IRON Titanium Token (mã là TITAN),  tăng nóng một thời gian trước ấy, đùng một cái giá từ 52 đô la Mỹ xuống còn sát zero, mức giảm sát có 100%. Ví như một nhà đầu tư nào ấy trước ấy một ngày bỏ tiền vào token này thì sau một ngày phát triển thành trắng tay.

Trong lúc ấy đối có những nhà đầu tư có kinh nghiệm, đa dạng hóa danh mục là việc rất được chú ý. Đối có những tài sản có mức độ rủi ro cao thông qua biên độ dao động giá lớn, thì tỷ trọng của danh mục dành cho tài sản này là rất thấp, thường chỉ tối đa 5% tổng giá trị danh mục.

Việc đầu tư do tâm lý FOMO còn làm cho nhà đầu tư lơ là trong việc kiểm tra, đánh giá những thông tin hay dữ liệu, trong nhiều trường hợp là chọn vì tin đồn hay những thông tin lan truyền. Hơn thế nữa, những loại tài sản có tốc độ tăng nhanh thường là những tài sản mới, có vốn hóa nhỏ, có nhiều khả năng bị thao túng.

Đầu tư là một việc rất cần phải có để gia tăng giá trị tài sản nhưng để đầu tư hiệu quả thì cần buộc phải có sự chuẩn bị chu đáo. Việc đầu tư đòi hỏi một số kiến thức nhất định, kế hoạch dài hạn, và tâm lý vững vàng. Sự cám dỗ của một số loại tài sản tăng giá mạnh trong một thời gian ngắn là khó cưỡng có một số người. FOMO ko hoàn toàn xấu, vì có lúc ấy là một cơ hội tốt, nhưng quan trọng là biết đa dạng hóa để bảo vệ rủi ro: giả dụ rủi ro cao thì tỷ trọng thấp, ko tham tới mức dùng đòn bẩy, và tâm lý vững lúc có những đợt điều chỉnh.

Khánh Bình

Đánh giá bài viết

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

CÁC BÀI VIẾT KHÁC
CHỨNG KHOÁN QUỐC TẾ
REVIEW SÀN
CHỨNG KHOÁN VN